Je kan geen bier “Adolphe Sax” noemen, zonder de man achter die grote uitvinding – de saxofoon – te belichten:

Adolphe SaxAdolphe (Antoine-Joseph) Sax werd op 6 november 1814 geboren te Dinant. Hij was oudste zoon van Charles-Joseph Sax en van Marie-Joseph Masson. Het gezin telde 11 kinderen maar slecht 4 zouden ouder dan 25 jaar worden. Zijn vader was een muziekinstrumentenmaker die in Brussel een atelier had. Vader Sax was hofleverancier voor het huis van Oranje tijdens de Nederlandse bezetting.

De jonge Sax begon zijn muzikale opleiding in 1828 aan de Brusselse Koninklijke Muziekschool. Naast deze algemene opleiding volgde hij ook klarinetlessen. Op 15-jarige leeftijd deed hij mee aan zijn eerste competitie.

Adolphe Sax, die al snel een geniale uitvinder bleek te zijn, volgde in de voetsporen van zijn vader. Hij ontwierp en verbeterde tal van instrumenten. Eén van zijn eerste experimenten was het verbeteren van de basklarinet, die hij voorzag van een nieuw 24-kleppensysteem. Hij zou het verbeterde instrument demonstreren op de Brusselse industrietentoonstelling van 1835.

Sax was er de man niet naar om stil te zitten… Hij had de plannen voor een hele reeks nieuwe instrumenten. Onverstoord ging hij door met het ontwikkelen van nieuwe vondsten, waaronder een geluidsreflector, een dubbele basklarinet, een afstellingproces voor piano’s en zelfs een stoomorgel die ‘overal in de provincie hoorbaar zou zijn’.

In 1840 stelde Adolphe Sax 9 van zijn nieuwe uitvindingen voor op een Belgische beurs. Omdat ze hem te jong vonden wou men hem de eerste prijs niet toekennen. Hij weigerde de zilveren medaille, antwoordend “Als zij denken dat ik te jong ben voor de gouden medaille, dan vind ik mezelf te oud voor de zilveren.”

Op de Brusselse industrietentoonstelling van 1841 gaf Sax een eerste officiële demonstratie van zijn nieuwste creatie: de saxofoon (letterlijke betekenis = de stem van Sax). Aangezien de saxofoon nog niet gepatenteerd was vond de demonstratie plaats achter een gordijn zodat niemand kon zien welk instrument die goddelijke klanken voortbracht.

In die periode weigerde de Koninklijke Harmonie van Brussel zijn klarinetten. Ze noemden hem “onderkruiper Sax”. Adolphe Sax daagde hen uit op de klarinet. De uitdaging werd aangenomen en Sax won voor een publiek van 4000 man. Hij werd als solist aangenomen. De arrangementen die voor hem geschreven werden bleken zo ingewikkeld dat, na zijn vertrek, niemand ze kon opvoeren.

Op verzoek van een Franse luitenant- generaal werd Sax in 1842 naar Parijs gehaald. Ze zagen in hem de geschikte persoon zag om de Franse militaire muziekkapellen van betere instrumenten te voorzien.

1842 was het keerpunt in zijn leven: op basis van de bassaxofoon die hij eerder al ontwierp, creëerde hij de rest van de saxofoonfamilie. In datzelfde jaar kwam Sax in contact met componist en muziekcriticus Hector Berlioz.

BerliozHector Berlioz  was een erg invloedrijk man in de Franse muziekwereld. Beide mannen brachten uren door met elkaar, waarbij Sax zijn ideeën en visies aan Berlioz uiteenzette. Bij het einde van het gesprek zei Berlioz ‘Morgen zal je weten wat ik van je werk vind’. Berlioz bleek mateloos enthousiast over Sax en zijn uitvinding. Hij schreef een lovend artikel dat werd gereproduceerd in de Franse en Belgische pers.

Berlioz schreef: ‘Het grote voordeel is de variatie in accent, soms ernstig, soms kalm, soms ongeduldig, dromerig, of melancholisch, of vaag, zoals een echo, zoals het onduidelijk geklaag van de wind in het struikgewas, of beter nog: de mysterieuze vibraties van een bel, lang nadat die aangeslagen is; er bestaat voor zover ik weet geen enkel ander instrument dat deze bijzondere resonantie voortbrengt, die aan de rand van de stilte ligt.’

Het was de start van een beter leven voor Sax.

In 1843 opende hij te Parijs zijn eerste instrumentenfabriek: ‘Adolphe Sax & Cie’.

Door zijn buitengewoon talent en gedrevenheid, had Adolphe Sax al op jonge leeftijd heel wat vijanden rond zich verzameld. Zijn concurrenten belaagden hem aanhoudend en spanden de ene na de andere rechtszaak tegen hem aan. De hoge kosten die de rechtszaken met zich meebrachten in combinatie met het onrustige Franse politieke klimaat,dreven hem tot driemaal toe in faling. Desondanks bleef hij doorzetten.

Adolphe Sax oldAdolphe Sax is nooit gehuwd. Zijn levensgezellin Louise-Adèle Maor die van bescheiden Spaanse afkomst was, stierf op haar dertigste. Zij liet hem 5 kinderen na.

Sax is nooit rijk geworden van zijn uitvindingen. Hij liet zelfs een berg schulden na… maar uiteindelijk kreeg hij wel de erkenning die hem toekwam: de saxofoon is één van de meest populaire instrumenten ter wereld.

Hij overleed op 7 februari 1894 en werd begraven op ‘Montmartre’.

Toen een Frans bedrijf in 1929 de noodlijdende zaak opkocht van zijn Edouard zoon kwam er jammer genoeg een eind aan het “Adolphe Sax” tijdperk.